İstanbul Modern'de Muallâ'lı günler

İstanbul Modern, Türk resminin önde gelen ismi Fikret Muallâ'nın 102. doğum yıldönümünü, Eti'nin sponsorluğuyla çok geniş kapsamlı bir sergiyle kutluyor. Fikret Mualla Retrospektifi, 31 Temmuz 2005 tarihine dek sürecek.

14 Nisan 2005 - İlk kez, 35 koleksiyondan biraraya getirilen 243 yapıtın tematik ve tarihsel olarak sunulduğu bu retrospektif sergi, Fikret Muallâ'nın özgün dünyasını tüm boyutlarıyla yansıtıyor.

Sergi, sanatçıyı hep sıradışı, çalkantılı, bohem yaşam tarzıyla aktaran bakışı, tersine çevirmeyi amaçlıyor ve yapıt sayısı itibarıyle de şimdiye dek yapılmış en kapsamlı Fikret Muallâ retrospektifi olma özelliğini taşıyor.
Fikret Muallâ'nın resim anlayışını, farklı temalarla ilişkilendirerek ele alan sergide, sanatçının guvaş, yağlıboya, suluboya ve desen çalışmalarının yanısıra, Ara Güler tarafından çekilmiş Fikret Mualla fotoğraflarından oluşan bir fotobiyografi de yeralıyor.

İSTANBUL MODERN'DE İLK RETROSPEKTİF
İstanbul Modern, bugün (14 Nisan) Süreli Sergiler Salonu'nda Eti sponsorluğuyla açılan "Fikret Muallâ Retrospektifi" ile ilk retrospektif sergisini gerçekleştiriyor. Bu sergi ile müzede ilk kez gezici eğitim sergisi ve işitsel turlar başlıyor.

Sergi için özel olarak bir belgesel film ve çocuklara yönelik alfabe kitabı hazırlandı. Aynı zamanda yine bir yenilik olarak Fikret Muallâ'nın yapıtları, Eti Tutku bisküvisi ve Selpak kağıt mendil kutularında ve çeşitli ürünlerde yer alacak.
"Fikret Muallâ Retrospektifi" süresince müzenin eğitim bölümü, kütüphanesi, gösterim salonu ve gezici eğitim aracında çeşitli etkinlikler yapılacak, müze mağazasında sergiye ilişkin ürünler satışa sunulacak.

MUALLÂ EN TARTIŞMALI İSİMLERDEN
Küratörlüğünü Haşim Nur Gürel, Levent Çalıkoğlu ve Ali Akay'ın üstlendiği sergi, yaşamıyla, yapıtlarıyla Türk resminin en önemli ve en tartışmalı isimlerinin başında gelen, üstün sanatçı kişiliği kadar trajik yaşamıyla da bilinen, ölümünden sonra bir "efsane"ye dönüşen Fikret Muallâ'nın yaratıcılığını ve zengin düşgücünü izleyicilerle buluşturuyor.
Bu sergi, ünlü ressamın sanatının pek bilinmeyen yönlerine dikkat çekmeye çalışırken; benzer görünen yapıtlar arasındaki ayrımı vurgulamayı, farklı zaman ve ruh hallerinde gerçekleştirilen aynı temaya ait resimlerin birbirlerinden ne kadar beslendiklerini göstermeyi ve yaşamını resimle kazanmak isteyen bir ressamın modern hayat içindeki yerini sorgulamayı amaçlıyor.


EĞİTİM ETKİNLİKLERİ
İstanbul Modern Eğitim ve Sosyal Projeler Birimi, Fikret Muallâ sergisi paralelinde, farklı eğitim ve ilgi düzeylerinde çocuk, genç ve yetişkinler için çalışmalar tasarladı. Fikret Muallâ'yı, sanatını, yapıtlarını daha yakından tanımak isteyen izleyiciler, bu çalışmalara müze içinde olduğu gibi müze dışında da katılabilecekler.

GEZİCİ EĞİTİM ARACI
-Sanat İçin Genç Gönüllüler -
İstanbul Modern, Fikret Mualla Retrospektifi ile birlikte "Sanat İçin Genç Gönüllüler" projesine başlıyor. 15-18 yaş arası gruplara yönelik gezici eğitim sergisi çalışmaları, İstanbul Modern Gezici Eğitim Aracı ile uygulanacak.
Sergide yeralan Fikret Muallâ'nın resimlerinden seçilen bir grup röprodüksiyon, İstanbul'daki liselere taşınarak, gençlerin sanatçıyı ve sanatını tanımaları sağlanacak. Lafarge Türkiye sponsorluğunda hazırlanan gezici eğitim sergisi, lise öğrencileri ile Fikret Muallâ'yı tanıştırmayı amaçlıyor. Gezici eğitim sergisinde önce "Fikret Muallâ" belgeseli gösterilecek, daha sonra sanatçının birer görsel öykü tadındaki yapıtları liselerde sergilenecek. Gönüllü eğitmenlerin rehberliğinde Fikret Muallâ'nın sanatı üzerine çalışmalar yapılırken, yapıtları çözümlenecek ve yorumlanacak.

İŞİTSEL TUR
Yapıtların sesli etiketi niteliğini taşıyan işitsel turlar da İstanbul Modern'de Fikret Muallâ Retrospektifi ile başlıyor. MNG Bank'ın sponsorluğunda, yetişkinlere yönelik işitsel tur programında, yapıtlara ilişkin bilgiler Türkçe ve İngilizce olarak sunulacak; 45 dakika sürecek.

'FİKRET MUALLA - SAKLAMBAÇLI ABC'
Modern Müze'nin Eğitim ve Sosyal Projeler Birimi, sergi için Doğuş Çocuk ve Garanti Minibank sponsorluğunda "Fikret Muallâ - Saklambaçlı ABC" başlıklı bir kitap hazırladı. Kitap, okumayı yeni öğrenen çocuklar için, sanat yapıtlarını gözlemleyerek ve araştırarak öğrenmeyi destekleyecek biçimde tasarlandı. "Fikret Muallâ - Saklambaçlı ABC" sergi süresince eğitim bölümündeki etkinliklerde kullanılacak ve müze mağazalarında satışa sunulacak.



'FİKRET MUALLÂ' BELGESELİ
İstanbul Modern tarafından yaptırılan "Fikret Muallâ" Belgeseli, sanatçının çocukluk günlerinin geçtiği İstanbul'dan Paris'e uzanan geniş bir araştırmayla oluşturuldu. Nazmi Kal'ın hazırladığı "Fikret Mualla" belgeseli, sergi süresince İstanbul Modern Gösterim Salonu'nda, video odasında ve eğitim odasında izlenebilecek. Ayrıca "Sanat İçin Genç Gönüllüler" projesiyle gerçekleşecek olan gezici eğitim sergisinde de, lise öğrencilerine "Fikret Muallâ" belgeseli gösterilecek.

SÖYLEŞİLER
Sergi süresince, Fikret Muallâ'nın yaşamına ve sanatçı kimliğine yakından tanıklık eden konuşmacılar ve sergi küratörlerinin katılımıyla İstanbul Modern Gösterim Salonu'nda söyleşiler gerçekleştirilecek. 14 Mayıs 2005 Cumartesi günü saat 14.00'de yazar ve gazeteci Hıfzı Topuz ile yazar Rasih Nuri İleri, Levent Çalıkoğlu'nun yöneteceği söyleşide Fikret Muallâ'ya ilişkin anılarını aktaracak. 15 Mayıs 2005 Pazar günü saat 14.00'te ise Hacettepe Üniversitesi'nden sanat tarihçisi Zeynep Yasa Yaman "Sözlü hikayeden resimli hikayeye Fikret Muallâ: Bir Nakkaş" başlıklı konuşmasında imgelerle, sözcüklerle oynadığı gibi kolayca ve acımasızca oynayan Fikret Muallâ'nın Türkiye-Fransa eksenindeki "muhacir/mülteci" yaşamı ve bu yaşamın incelikli, dalgalı, gelgitli oylumlarında gerçekleşen sanatından sözedecek. 28 Mayıs 2005 Cumartesi günü saat 14.00'te küratörler Ali Akay, Levent Çalıkoğlu ve Haşim Nur Gürel serginin hazırlanma süreci, temaların belirlenmesi, yapıtların kronolojik ve tematik olarak birbirleriyle ilişkilendirilmesi çalışmalarını anlatacaklar.

KÜTÜPHANEDE GENİŞ YAYIN DERLEMESİ
İstanbul Modern Kütüphanesi'nde ise Fikret Muallâ ile ilgili en geniş yayın derlemesi oluşturuldu. Kütüphanede ressamın yaşamına, sanatına ilişkin kitapların, yazıların yanısıra mektuplarını içeren kaynaklar yeralacak.

Fikret Mualla Retrospektifi, 31 Temmuz 2005 tarihine dek sürecek.

 

Fikret Muallâ için bir
"RETROSPEKTİF"
Fikret Muallâ, Modern Türk resminin en ilginç simalarından biri. Deliliğin sınırını aşan yaşantısı ve ilk bakışta izleyen herkesi etkileyen renkli resimleri arasındaki ilişki, bir çırpıda, tarif edilemeyecek kadar zıt. Sanat her zaman için gerçek ile kurgunun bu tuhaf birlikteliğinden güç alarak ilerler, bu kesin. Yine de, katıksız bir gözlem gücüyle etrafındaki insan ilişkilerine gözlerini açan bir ressamın kendi yalnızlığına gömülü bir hayat sürmesi, 20. yüzyılda sanatçı ve toplum arasındaki ilişkinin ne kadar trajik bir sona ulaşabileceğine dair acı bir örnek oluşturuyor.
Eğlence ile hüznün içiçe geçtiği bar ve bistrolarda zaman harcayan, fütursuzca akıp giden sokağın hengamesinde kaybolan, gece hayatının parıltılı yüzünün örttüğü melankoliyi aydınlatan bu ilginç karakter, muhtemelen kendisini bu mekanlara ait hissediyordu. Onun bize bıraktığı canlı ve parlak renklerin arkasında derin bir hüzün ve yalnızlık sezinleniyor. Farklı sosyal sınıflara ve yaş gruplarına ait insanları aynı resim düzlemi içerisine toplayan, natürmort nesnelerini yiyeceği öğün olarak gören, geçmişten gelen yüzleri portreleştiren, her 'nü' çalışmasında hayalindeki sevgilinin vücudunu canlandıranm bu ilginç karakter, sanatın dış ve iç gerçeklik arasındaki gerilimden beslendiğini kanıtlıyor.


Fikret Muallâ, modern sanatçının kendi toprağının dışında bir başka "ev" aradığını kanıtlayan bir yaşam öyküsüne sahip. İstanbul'dan Paris'e uzanan, iki farklı ülkenin sanat ortamında ve akıl hastanelerinde kendisine yer arayan bu aykırı ressam, soğukkanlı bir gözlemle anlaşılmayı bekliyor.
Bu sergi, onun sanatının farklı eğilimlerine yer veriyor. İlk izlenimde, karakterisitk olabilecek temalarının dışında onun sanatının pek bilinmeyen yönlerine dikkat çekmeye çalışıyor. Benzer görünen yapıtlar arasındaki ayrımı vurgulamak, farklı zaman ve ruh hallerinde gerçekleştirilen aynı temaya ait resimlerin birbirlerinden ne kadar beslendiklerini göstermek ve hayatını resimle kazanmak isteyen bir ressamın modern hayat içerisindeki yerini sorgulamak isteyen bir sergi bu.

Küratörler:
Haşim Nur Gürel, Ali Akay, Levent Çalıkoğlu

Muallâ'nın yapıtları bisküvi ve mendil kutularında
Sergi sponsoru Eti, Fikret Muallâ Retrospektifi süresince, üzerinde dört Fikret Muallâ yapıtının yeraldığı ve sınırlı sayıda üretilecek özel kutulardaki Eti Tutku bisküvisini, Türkiye çapında ve İstanbul Modern mağazalarında satışa sunacak.
Aynı zamanda üzerinde Fikret Muallâ'nın "Chianti Şişesi ve Balık" adlı resmi olan 50 bin adet Selpak kutu mendil de, sergi sırasında Türkiye'deki tüm satış noktalarında bulunacak.

Fikret Muallâ baskılı ürünler
Sergi süresince ilk kez Fikret Muallâ'nın yapıtlarından oluşan çeşitli ürünler, müze mağazalarında satışa sunulacak. Bu ürünler arasında kartpostal, poster ve kataloğun yanısıra önlük, yastık, yastık kılıfı, Amerikan servisi, kupa, saat, çeşiti boyutlarda mumlar, mıknatıslı kitap ayracı, boya kalemleri, kartpostal boyutunda yap-bozlar, Fikret Muallâ baskılı özel tişörtler yeralıyor.

www.ntvmsnbc.com
Nisan 2005