Sanata ve Hayata Bakış

+ Haberler
+ Makaleler
+ Sanatsal Yayınlar
+ Sinema
+ Sanatçılar
+ Kısa Kısa
+ Gezi
+ Eğitim
+ Linkler
+ Şiir
+ İletişim

Sanatçılar
+Andy Warhol
+ Fikret Mualla
+ Frida Kahlo
+ Levni
+ Nuri İyem
+ Paul Klee

Galeri
+ Ustaların Desenleri
+ Karikatür
+ Kumdan Heykeller
+ Doğal Yaşam
+ Türkiye

Sanat gerçek değildir.
O, gerçeği anlamamızı
sağlayan bir yalandır.
-Pablo Picasso-

ANDY WARHOL

Andy Warhol Pop Art'ın Babası

Resim, sanat tarihi, sosyoloji ve psikoloji okudu. Yazar, film yönetmeni, dergi editörü, grafiker ve ressam olarak kariyer yaptı. 57 yaşında öldüğü zaman ardında binlerce resim, çizim illüstrasyon, onlarca kitap ve film bırakmıştı.

1945 yılında çıkartılmış doğum sertifikasına göre Andrew Warhole 6 Ağustos 1928'de Amerika'nın Pennysylvania Eyaleti'nde, küçük bir kasaba olan Forest City'de dünyaya geldi. Çekoslovakya'da doğumundan hemen sonra ailesiyle birlikte Amerika'ya göç ettiğine dair söylentiler de var. Yine de, doğum gününü 6 Ağustos'ta kutladığı biliniyor. 22 Şubat 1987, saat 6:31'de safra kesesi ameliyatı sonrası oluşan komplikasyonlar nedeniyle New York Hastanesi'nde öldüğünde doktorlar bu olayı bir tıp skandalı olarak tanımladılar. Bu iki tarih arasında yaşadıkları ise, adeta modern sanatın ve yaratıcısı olduğu pop-art akımının tarihçesi.

Babası Ondrej Warhole, inşaat işçisi daha sonraları da maden işçisi olarak çalıştı. 10 yaşından sonra taşındıkları Pittsburg'da çeşitli sinir hastalıkları geçiren Andy, 1945 yılında liseyi bitirdi. 1949 yılında mezun olduğu Carnegie Teknoloji Enstitüsü'nde resim, sanat tarihi, sosyoloji ve psikoloji okudu. Mezun olduktan sonra New York'a taşındı. New York'ta Glamour Dergisi'nin sanat editörü Tina Frederiks'le tanıştı ve Glamour için çizimler yapmaya başladı. İlk işi "Başarı, New York'ta Bir İş Sahibi Olmaktır" başlıklı bir yazıya görsel malzeme çizmekti. Yazı yayınlandığında ismi yanlışlıkla Andy Warhol olarak yazıldı ve o günden sonra soyadının son harfini hiç kullanmadı.

Truman Capote'un hikayelerini resimlendirmek için çizdiği illüstrasyonlardan oluşan ilk solo sergisini 1952'de New York Hugo Galerisi'nde açtı. 1953-55 tarihleri arasında bir tiyatro topluluğu için sahne tasarımları yaptı. Bu dönemde ilk kitapları yayınlandı ve saçını gümüş rengine boyatmaya başladı. 1956 yılında Eserleri New York Modern Sanat Müzesi'nde sergilendi, ayrıca Miller Ayakkabıları için yaptığı reklamlarla 35. Yıllık Sanat Yönetmenleri Kulübü Büyük Ödülü'nü kazandı. Aynı ödülü bir sonraki yıl da stüdyosuna götürdü.

1960 yılında ilk tablolarını yapmaya başladı. Bunlar Dick Tracy, Superman, Temel Reis gibi çizgi roman kahramanlarıyla ilgiliydi. Model olarak ayrıca, Coca Cola şişeleri de kullanıyordu. 1961'de ciddi sanat eleştirmenleri tarafından fark edilmeye başladı. 1962'de çizimlerini yaptığı dolar banknotları ve Campbell marka çorba kutusu üzerine yaptığı çeşitlemeler, "Yeni Gerçekçilik" ismi verilen bir pop-art sergisinde sergilendi ve bu sergiyle büyük bir başarı kazandı. Tüm New York sanat çevresi ondan bahsetmeye başladı. 1963 yılında "Fabrika" adını verdiği stüdyosuna taşındı, "Red Jeckie" ve "Flower (çiçek)" ismini verdiği resim serilerini çizmeye başladı. 1964 yılına kadar "Fabrika"da 2000 resim yaptı ve bir çok film çekti.

Warhol çektiği kısa filmlerle Bağımsız Film Ödülü'nü kazandı. Ayrıca "Empire" ve "Sleep (uyku)" isimli iki deneysel uzun film çekti. Bu filmlerden "Empire" 8 saat sürüyordu ve yapımı, Empire State Building'in karşısına konulmuş bir kameranın 8 saat boyunca sabit bir noktada çalıştırılmasıyla gerçekleşmişti. "Sleep"in konsepti de buna benziyordu. Uyumakta olan birinin 6 saatlik uykusunu görüntülüyordu. Warhol, kendisiyle yapılan bir röportajda "Birisinin yazdığı kitabı okumaktansa, kendine iç çamaşır alışını seyretmeyi tercih ederim" demişti. Okumakta olduğunuz yazının mütevazı yazarı da Warhol'un bu filmleri sadece ve sadece seyircilerin tepkisini seyretmek için yapmış olduğu inancında. Kendinizi, bir sinema salonunda Empire State Building'in aynı açıdan 8 saatlik çekimini (en azından ilk yarım saatini) seyrederken düşünürseniz, ne demek istediğimi anlayacağınızı tahmin ediyorum.

1965 yılında, ilk solo müze sergisi açıldı ve aynı tarihte sürpriz bir kararla artık resim yapmayacağını açıkladı. Bu kararına da 1972 yılına kadar sadık kaldı. Aradaki dönemde de tabii ki boş durmadı. Dünya sanat kültürü anlayışını kökünden değiştirecek bir işbirliğine girdi. Velvet Underground; Lou Reed, John Cale, Sterling Morrison, Maureen Tucker ve eski fotomodel; yeni şarkıcı Nico'nun oluşturduğu bir müzik grubuydu. Warhol grubun ilk albümünün prodüktörlüğünü üstlendi. Albüm müzik eleştirmenleri tarafından "o döneme kadar yapılmış en etkileyici albüm" olarak göklere çıkartıldı. Sonra Warhol, albümün konsepti üzerine "Exploding Plastic Inevitable (kaçınılmaz plastik patlaması)" isimli multimedya bir gösteri geliştirdi. Gösterinin açılışı 1966 yazında gerçekleşti. Salondaki ana sahnede grup müzikal performansını yaparken, yan sahnelerde müzikle uyumlu çeşitli gösteriler gerçekleşiyordu. Salonun her yerine Warhol'un filmleri yansıtılıyordu. Renkli ışıklar ve filmler sahneye ve grubun üzerine yansıtılıyordu. Gösterinin seyirci üzerindeki etkisi şok ediciydi. Daha sonra Lou Reed'in biyografisini yazacak olan Diana Clapton gösteriyi "cehennemin bekleme salonu"na benzetmişti. Lou Reed'in gruba yeni bir prodüktör bulmasıyla Velvet Underground'la Andy Warhol'un beraberliği sona erdi.

Warhol'un 1966'da yaptığı "Chelsea Girl" adlı filmi, ticari salonlarda gösterilen ilk underground film olarak tarihe geçti. '67 yılında Warhol üniversitelerde konuşmalar yapmaya başladı. Konuşmaları o kadar başarılı olmuştu ki, bazı üniversiteler, onun yerine konuşma yapması için Warhol'a benzeyen tiyatrocularla anlaşmaya başladı.

3 Haziran 1968'de Warhol'a, radikal bir grubun üyesi olan Valerie Solanis tarafından suikast girişiminde bulunuldu. Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan Warhol göğsünden aldığı üç yara nedeniyle önce öldü sanıldı, kalp masajıyla hayata döndürüldü, ancak iki ay sonra ayağa kalkabildi. Solanis önce akıl hastanesine ardından da 3 yıllık cezasını çekmek üzere ceza evine gönderildi.

Warhol, 70'li ve 80'li yıllarda bir modern sanat idolü olarak kariyerine dorukta devam etti. 1969 sonbaharında Interview Dergisi'ni çıkartmaya, 1972'den sonra da tekrar resim yapmaya başladı. Umut vaat eden genç sanatçıları destekledi, sergiler açtı. 1987 yılında öldüğü zaman 57 yaşındaydı. Dünya onu resimleri, logoları (Rolling Stones'un ünlü "dil" logosu da Warhol'a aittir.) ve "gelecekte herkes 15 dakikalığına ünlü olacak" sözleriyle tanımaya devam ediyor.

barada0 | 24/06/2003 - 23:15