Güleryüz defterleri yeniden açıyor
-------------------------------------------------------
Türkiye İş Bankası Kültür
Yayınları'ndan bu ay çıkacak 'Güldüğüme Bakmayın!- Mehmet
Güleryüz Kitabı' sanatçının hayatını fotoğraf ve belgelerle
okura sunuyor
DERVİŞ ŞENTEKİN
İSTANBUL - Ressam Mehmet Güleryüz'ü tanımlamak, adının önüne
getirilecek sıfatlarla onu bir kaba sığdırmak mümkün değil.
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları'ndan şubat sonunda çıkacak
olan nehir söyleşilerden 'Güldüğüme Bakmayın!/Mehmet Güleryüz
Kitabı'nı okurken bunu daha iyi anlıyor insan. "Köşeme
çekilip, sadece resimle uğraşmak istiyorum! Öyle diyorum ama,
bünyem buna müsait değil! Seksenime ulaşsam bile aynı şeyler
olacak galiba; yirmi yaşındaki genç gelip kapımı çaldığında,
onunla birlikte sokağa fırlayacağım" diyen bir sanatçıyı
hangi kaba sığdırabilirsiniz ki...
Mehmet Güleryüz'le söyleşiyi yapan Ayşegül Sönmezay, "Bence
verilmesi gereken zamanı verdik ve harcanması gereken zamanı
harcadık bu biyografi-söyleşiyi hazırlarken. 2002 yılının
Mart ayından 2003 yılının Eylül'üne... Mehmet Güleryüz, 'Beni
doğrulamanız değil, anlamanızdı önemli olan' dediği gün söyleşi
zemininin oluştuğunu anladım" diyor kitabın sunuşunda.
'Bohem' değil, ilkeli biri
Kitapta 40'ıncı sanat yılını tamamlayan bir sanat insanının;
ressamın, tiyatrocunun, oyuncunun sanıldığı gibi 'bohem' bir
yaşantıda değil, ilkeli, kararlı ve en önemlisi düzenli, disiplinli
bir çalışma ortamında biçimlendiği gözler önüne seriliyor.
'Güldüğüme Bakmayın!', resmin ve sanatçının sırtından geçinenlerle,
gazino şarkıcılarını 'devlet sanatçısı' mertebesine çıkaran
resmi kurumlarla tek başına savaşan, Türkiye'nin sayılı resim
ustaları arasında sayılan, dünyanın önemli sanat çevrelerine
göre yeni-anlatımcı resmin örneklerini veren, deseni resmin
şeması olmaktan çıkaran Mehmet Güleryüz'ün yaşam serüveninin
bir toplamını sunuyor okurlara. Bir yandan kendi resmini yeniden
oluştururken, diğer yandan kavga vermekten çekinmeyen, ama
acı alayı, ironiyi, gülmeyi de unutmayan sanatçının yaşamöyküsünü...
Güleryüz'ün bir sanatçı olarak, kişiliğini oluşturan bütün
özel arka planları yansıtan bir kitap 'Güldüğüme Bakmayın.
Sanatçı olarak sadece resimde değil, plastik sanatlar eğitiminde,
galericilikte, oyunculuktan kostüm tasarımcılığına tiyatroda,
sinemada, sosyal ve siyasal tavır alışlarda, Güleryüz'e has
iddialı kişiliğin serpildiği ortamları ortaya çıkarıyor.
Üç bölümden, yaşamöyküsü, belgeler ve eserlerinden seçmelerden
oluşan kitap, Güleryüz'ün çocukluk günleriyle açılıyor. İkinci
Dünya Savaşı'nın en zorlu günlerinde, yoksul bir ülkede çocuk
olmanın, resme gönül verip, 58'de girdiği İstanbul Devlet
Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü'nü birincilikle bitirmenin;
ardından sanatın bir başka dalı, tiyatroya geçişin; 1970-85
yılları arasında Paris-İstanbul-New York-Brüksel hattında
sanatın peşine düşmenin öyküsü... Nereye giderse gitsin, nerede
olursa olsun hep muhalif bir sanatçı duruşu: düzene, tabulara
ve kolaycılığa karşı.
"Hesaplaştığım şey, hayatımın toplamı ve bunu doğru bitirmeye
uğraşıyorum. En büyük meselem bunun, bu çizginin, bu sesin
kendine uygun sonlanması. Son nota, bence partisyonun tamamı
kadar önemli" diyen Güleryüz'ün, sanata gerçekten gönül
vermiş herkesin 'sanatçı olma hali'ni anlamaları için mutlaka
okuması gereken bir kitap 'Güldüğüme Bakmayın'. Mehmet Güleryüz
gibi renkli bir kişiliğin yaşamöyküsü de cabası...
--------------------------------------------------------------------------------
Resim sevgimin götürdüğü
yere gittim
"Kendime dokunmaya, gücümü her noktada sorgulayıp gözlemlemeye
önem
veririm: Direnme gücümü, sabrımı, metanetimi, cesaretimi.
Gidebilecekleri
son noktalara kadar... Kendimi çok didiklemiş ve hatalarımı
başkalarından daha iyi yakalamışımdır. Bir yönde ilerledikten
sonra durup, başa dönüp yeniden yol almaya çalıştığım olmuştur.
Belli bir alandaki boşluklarımı gördüğümde, o ana kadar aldığım
yolun daha kârlı olacağını düşünmeksizin geriye dönebilirim.
Kendi resim ihtiyaçlarım doğrultusunda kendimce gezindim,
resim sevgimin götürdüğü yere gittim. Düşünsel ihtiyaçlarıma
göre, teknik ihtiyaçlarıma göre, karşılaşmak ve çözmek veya
yeniden çözmek gereğine inandığım sorunlara göre. Resmimin
gerçeği, gerçek nedenlerden ve ihtiyaçlardan çıkmasıdır. Yaptığım
resmin seyredenle kurduğu ilişki de açıktır, şüpheye yol açmaz."
(Kitaptan)
Mehmet Güleryüz'ün anılarını, sanatını, kavgalarını anlattığı
'Güldüğüme Bakmayın!' adlı kitabı, İş Bankası Yayınları'nın
'nehir söyleşi' dizisinden çıkacak.
www.radikal.com.tr
Şubat 2004
